Takıntı Bozukluğu

Obsesif kompulsif bozukluk (saplantı-zorlantı bozukluğu) nedir?

Kişiye mantıksız ve anlamsız geldiği halde zihinden kovulamayan, irade dışı olarak sürekli tekrarlayan düşünceler (obsesyon) ve bu düşünce-dürtüler doğrultusunda ortaya çıkan engellenemeyen davranışlar (kompulsiyonlar) ile karakterize bir kaygı bozukluğudur. Genellikle ergenlik döneminde başlar, çoğunlukla kronik bir seyir izler. Hastalık dalgalanmalarla seyreder, özellikle stres etkenleriyle alevlenmeler sık görülür.

Bu saplantı (obsesyon) ve zorlantılara (kompulsiyon) örnek verebilir misiniz?

Saplantılar için her hangi bir yerin  yada şeyin kirli olduğunu düşünme, emin olamama ve kontrol etme gereksinimi duyma, bir şeyi belli bir sırayla yapmadığında kötü bir şey olacağı gibi tekrarlayan düşünceler  örnek verilebilir. Kompulsiyonlara (zorlantılı davranışlar) ise sürekli el yıkama ya da yıkanma, sürekli kontrol etme davranışı, sürekli düzenleme ve işleri belirli bir sırayla örnek verilebilir.

En sık görülen saplantılar (obsesyonlar) nelerdir?

  • Başkalarına ya da kendine bir zarar verebileceği
  • Kir,ter,dışkı ya da kan gibi maddelerle bulaşma olabileceği
  • Düzen , tertipli olma saplantısı
  • Cinsel dürtülerin denetlenemeyeceği endişesi
  • Biriktirme saplantısı
  • Dinsel konularla ilgili saplantılar
  • Beden veya organlarla ilgili saplantılar

Obsesif kompulsif bozukluk ne kadar yaygındır?

Yaşam boyu yaygınlığı % 2 kadardır. Kadın ve erkeklerde benzer oranlarda görülür.

Obsesif kompulsif bozukluk neden önemlidir?

Sürekli zihinsel uğraşlar  ve saplantıların doğrultusunda engellenemeyen zorlantılı davranışlar nedeniyle belirgin işlevsellik kaybı, yaşam kalitesinde azalma ve mesleki/sosyal sorunlar ortaya çıkar. Ev içi ilişkilerde ciddi sorunlar yaşanabilir. Karar vermede zorluk ve yavaşlık nedeniyle de mesleki sorunlar sıkça görülür.

Obsesif kompulsif bozukluk başka ne tür sorunlara yol açabilir?

Depresyon obsesif kompulsif bozukluğa    sıklıkla eşlik eder. Alkol ve madde kötüye kullanımı/bağımlılığı görülebilir.

Obsesif kompulsif bozukluk tedavi edilebilir mi?

Evet . Hekim ve danışan arasında yakın bir işbirliğiyle sürdürülen düzenli ilaç kullanımı ve eş zamanlı  davranış terapisi ile tam ya da tama yakın düzelme sağlanabilir.

Obsesif kompulsif bozukluk tedavisinde ilacın yanısıra uygulanan davranış terapisi nasıl yapılır?

Kompulsiyonları (zorlantılı davranışları ) kontrol altına alabilmek için kaçınılan şey ya da durumların aşamalı biçimde üzerine gidilerek bu davranışların kontrol altına alınması amaçlanır. Bu amaçla hem görüşmelerde hem de ev ödevleri şeklinde üzerine gitme çalışmaları yapılır. İlaç tedavisinin yanısıra uygulanan davranış terapisinin  hem daha yüksek tedavi başarı oranı sağladığı, hem de hastalığın tekrarlaması riskini azalttığı gösterilmiştir.